Zeki Karaca Jewelry: Lüks Kalemler – GJX fuarında gördüğümüz en özgün çalışmalardan bazıları, Türk tasarımcı Zeki Karaca tarafından üretilen mücevherli kalemlerdi (Şekil 1). Bu karmaşık kalemler; metal işçiliği, mineleme, gravür, kakma ve taş mıhlama alanlarında son derece zarif detaylar ve ince işçilik sergilemektedir. Kalemlerin yanı sıra Bay Karaca, zarf açacakları ve büyüteçler gibi diğer masaüstü objeleri de üretmektedir (Şekil 2).
Bay Karaca’nın 41 yıllık mücevher yapım deneyimi bulunmaktadır. İstanbul’da doğmuş ve Kapalıçarşı’da satmak üzere mücevher tasarlamaya başlamıştır. Üç yıl önce, farklı tasarımlar ve stiller yaratmak amacıyla deneyimini bu alana uygulayarak lüks kalemler ve ürünler üretmeye başlamıştır. Bu yeni ürünlere ilk adımını, Şam çeliği bıçaklar için gümüş ve değerli taşlı saplar yaparak atmıştır. Burada elde ettiği başarının ardından, lüks kalemlere, zarf açacaklarına ve büyüteçlere olan talebi karşılamak için üretimini genişletmiştir. Ayrıca yeni lüks objeler tasarlayıp üretmeyi keşfetmeye devam etmektedir. Koleksiyonerlerden ürünlerine yüksek talep vardır ve Bay Karaca bazı müşteriler için özel tasarımlar da oluşturmuştur.
Her bir kalemin tasarlanması ve üretilmesi yaklaşık altı ay sürmektedir. Tüm üretim aşamaları elde yapılmakta olup, bu da her bir ürünü benzersiz kılmaktadır. Bir ürün tasarlandıktan sonra, gümüş gövde katlama şekillendirme (fold forming) yöntemiyle oluşturulur; katlamalar zımpara (emery) levhaları kullanılarak yapılır. Gravür işlemi, farklı uçlara sahip çelik kalemler kullanan usta bir gravürcü tarafından gerçekleştirilir. Gravürü vurgulamak için karartma (dimming) uygulanır. Tasarımlarda pırlanta, safir, zümrüt ve yakut kullanılır; tasarım vurguları için 24 ayar altın tercih edilir. Şekil 1’de (solda) kalem kapağındaki tavus kuşu gibi minyatür resimler, küçük bir fırça ile elde yapılır. Resimleri korumak için şeffaf mine ile kaplanırlar. Mikro mozaikler için zümrüt gibi değerli taşlar ezilerek kalem gövdesine eklenir; bu, Şekil 1’deki her iki kalemde de görülebilir. Kalem parçaları lazerle kaynaklanır ve ardından 24 ayar altın uçlar eklenir.
Jennifer Stone-Sundberg, Mimi Travis
Şekil 1 – Bu mücevher kalemler gümüşten üretilmiş, 24 ayar altınla süslenmiş (kalem uçları 24 ayar altındır) ve pırlanta, safir ile ezilmiş zümrüt kakmalarla bezenmiştir. Tavus kuşu deseni, şeffaf mine ile kaplanmış bir minyatür resimdir. Sağdaki kalemin ucunun hemen altında yer alan karartma (dimming) uygulanmış ince metal gravüre dikkat ediniz.
Fotoğraf: Robert Weldon, Zeki Karaca’nın izniyle.
Şekil 2 – 24 ayar altın süslemelere, kakmalara, oyma işçiliğine ve pırlantalara sahip gümüş büyüteç.
Fotoğraf: Robert Weldon, Zeki Karaca’nın izniyle.